Het leven is te kort voor slechte olijfolie: Keuringsdienst zet kwaliteit olijfolie uit supermarkten op scherp.
Bijgewerkt op: 16 okt
De recente video van Keuringsdienst van Waarde (NL) zorgde alweer voor heel wat beroering in de olijfoliewereld. Uit een test van 27 flessen die in supermarkten in Nederland en België als extra vierge verkocht werden, bleek meer dan de helft tijdens de test niet aan de kwaliteitsklasse "extra vierge" te voldoen. Sommige oliën werden zelfs als lampante beoordeeld, een categorie die in die vorm eigenlijk niet geschikt is voor consumptie.
Voor veel consumenten bevestigde dit wat olijfolieproducenten, foodies, sommeliers en andere experten al langer weten: wat op het etiket staat, vertelt niet altijd het volledige verhaal.
Maar wat betekent dat nu concreet als je voor het schap staat?
Hoe kun je als beginner inschatten of een olijfolie de moeite waard is?
En hoe proef je zelf het verschil?
Maar als consument sta je niet machteloos, als je je goed informeert. Er zijn verschillende signalen waarop je kunt letten, zelfs zonder de fles te openen.
Goede olijfolie herkennen zonder de fles te openen — 6 betrouwbare signalen
1. Marketingtaal: wat is misleiding?
Kies altijd voor "extra vierge". Dat lijkt vanzelfsprekend, maar het is belangrijk.
In de supermarkt vind je vaak benamingen zoals: Mild – Classico – Traditioneel – “Voor bakken en braden”. Deze termen zeggen weinig tot niets over de werkelijke kwaliteit van de olie. Ze zijn er vooral om je te sturen, marketing dus.
Begin daarom altijd bij de wettelijke categorie: “Extra vierge olijfolie”. Ook al is ook dat alleen geen garantie.
2. Oogstdatum: de belangrijkste kwaliteitsindicator
Een goede producent is trots op zijn oogst.
Zie je een vermelding zoals: Oogst 2025/2026, dan weet je wanneer de olijven verwerkt werden. Zie je nergens een oogstjaar? Dan kan de olie uit verschillende jaren gemengd zijn (soms ook vervallen olie).
Versheid is bij olijfolie minstens zo belangrijk als bij fruit. Want eigenlijk is olijfolie niets anders dan vers geperst vruchtensap, uit olijven.
Koop flessen van 250ml, die staan minder lang open, en hebben dus minder kans om te oxideren.
3. Donkere fles of blik: bescherming tegen licht
Licht is één van de grootste vijanden van olijfolie.
Daarom kiezen kwaliteitsproducenten meestal voor: donker glas – blik - ondoorzichtige verpakking. Transparante flessen zien er aantrekkelijk uit, maar beschermen de olie minder goed. Je hebt dus meer kans dat er al veel smaak verloren ging.
4. Herkomst: regio + producent = traceerbaarheid
Een fles waarop alleen staat: "afkomstig uit EU-landen" vertelt weinig (of net veel als in “red flag”).
Interessant wordt het pas als de daadwerkelijk streek van oogst op staat, maar beter nog; een specifieke producent of olijfgaard. Idealiter "single estate". Hoe transparanter de herkomst, hoe beter. Het moet wel effectief over de herkomst gaan, niet waar ze verpakt of gebotteld werd.
Een fles zonder oogstdatum is alsof je wijn koopt zonder druif of jaartal.
5. Awards: welke zijn betrouwbaar
Internationale awards zijn een pluspunt, maar enkel komende van gevestigde waarden.
Niet gewoon “gold award” of “winner”
Wedstrijden zoals:
Flos Olei
NYIOOC
EVOOLEUM
London IOOC
ESAO Awards
Gambero Rosso
…
kunnen een nuttige kwaliteitsindicatie zijn. Al zeggen ze niets over persoonlijke smaken.
Onze grootste awardwinnaar:
6. Prijs: wat is realistisch
Een topolie kost al gauw iets van een 30 à 50 eur per liter, de beperkte batches zelfs meer.
Sommige culinaire blends zitten iets lager. Als je in flessen/blikken van 2-3-5L koopt zal de prijs verhoudingsgewijs per liter wel lager liggen. Reken voor een goede fles van 0,5L 15 – 25eur.
Maar uiteindelijk beslissen je neus en smaakpapillen
Professionele olijfoliepanels beoordelen olijfolie vooral op geur en smaak. Zo proef je olijfolie als een pro:
1. Giet een beetje olie in een glas
Een eetlepel volstaat.
Een klein wijnglas is prima.
2. Verwarm het glas lichtjes
Houd het even in je hand zodat de aroma’s vrijkomen.
3. Ruik aandachtig
Goede olijfolie ruikt fris en levendig, zoals: vers gras · tomatenblad · groene amandel · kruiden · appel · groene banaan
De exacte aroma’s verschillen per variëteit, maar frisheid is key.
4. Neem een kleine slok
Laat de olie door je mond rollen en zuig een beetje lucht naar binnen (strippaggio). Zo komen de aroma’s tot leven.
Wat je proeft/ruikt: drie kenmerken van kwaliteitsolie
Fruitigheid = geur van gezonde, verse olijven.
Bitterheid = positief: wijst op polyfenolen (antioxidanten).
Pittigheid = dat kriebelende gevoel achter in de keel. Een teken van versheid en hoge kwaliteit.
Een voorbeeld met al deze kenmerken uitgesproken aanwezig:
Wat is fout?
Goede olijfolie ruikt nooit naar:
oude noten
karton
stof
mufheid
kelder
waskrijt
oude frituurolie
zure wijn
Dat zijn tekenen van oxidatie of andere problemen.
De simpelste thuistest
Eet een stukje brood en proef daarna een koffielepel olie puur
Ruikt het levendig en vers? Of vooral vlak, vet en muf?
Het verschil is meestal glashelder.
De belangrijkste conclusies
Consumenten kijken opnieuw kritisch naar olijfolie, en dat is goed.
Wie let op herkomst, oogstjaar, verpakking en proeft op fruitigheid, bitterheid en pittigheid, kiest bijna altijd beter.
Zodra je een écht goede extra vierge hebt geproefd, is terugkeren naar anonieme supermarktolie bijzonder moeilijk. Niet door prestige, maar omdat het verschil tussen vers vruchtensap en iets dat zijn karakter kwijt is gewoon enorm is.
Onze olijfolies vinken alle positieve eigenschappen vlotjes af, gecureerd met gegarandeerde kwaliteit:
